รีเทนเนอร์ เป็นเครื่องมือที่ใช้เพื่อคงสภาพฟัน เพื่อไม่ให้ฟันเคลื่อนที่ไปจากตำแหน่งที่เป็นอยู่หลังจากที่ทันตแพทย์ถอดเหล็กที่ดัดฟันเราออก
รีเทนเนอร์ (Retainer) มี 2 แบบ
- รีเทนเนอร์ชนิดถอดได้ รีเทนเนอร์ชนิดนี้ จะประกอบด้วยโครงพลาสติค และมีลวดวางบนตัวฟัน สามารถเลือกสีได้ตามใจชอบ รีเทนเนอร์ชนิดนี้จะสามารถ ถอดเข้า-ถอดออกเพื่อทำความสะอาดได้ และเพื่ออำนวยความสะดวกในการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น รับประทานอาหาร แปรงฟัน ใช้ไหมขัดฟัน
- รีเทนเนอร์ชนิดติดแน่นที่ถูกยึดติดกับฟันด้านใน มักใช้ติดแน่นบริเวณด้านใน ของฟันหน้าล่าง
ทำไมจึงต้องใส่รีเทนเนอร์
เราจำเป็นต้องใส่รีเทนเนอร์ เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันที่จัดมาแล้วเลื่อนกลับไปที่ตำแหน่งเดิมหรือ เคลื่อนย้ายไปตำแหน่งอื่น เราจึงต้องใส่รีเทนเนอร์ จนกว่าฟัน ฟันกราม และเหงือกจะปรับลักษณะให้เข้ากับฟันที่อยู่ในตำแหน่งใหม่ที่ถูกต้องได้หรือใส่ตามคำแนะนำของทันตแพทย์จัดฟัน

การดูแลและการเก็บรักษารีเทนเนอร์
- ควรแปรงรีเทนเนอร์ทุกครั้งพร้อมกับการแปรงฟัน ทั้งเช้าและเย็น ทำความสะอาดโดยใช้แปรงสีฟันแบบนุ่มมากร่วมกับสบู่หรือน้ำยาล้างจานแปรงให้สะอาดค่ะ (ในยาสีฟันมีผงขัด ทำให้เป็นรอยในเนื้อพลาสติกและทำให้แบคทีเรียเข้าไปสะสมได้ แต่ถ้าไม่สะดวกจะใช้ก็สามารถใช้ยาสีฟันได้ แต่ไม่ควรแปรงแรงมากเกินไป)
- ห้ามแช่ในน้ำร้อน หรืออุ่นมากๆ เพราะจะทำให้มันเกิดการบิดเบี้ยวได้
- ใช้เม็ดฟู่ช่วยทำความสะอาดเพิ่มเติมได้
- ระวังการถอดรีเทนเนอร์ไว้แล้วลืม เช่น ไปทานอาหารแล้ววางรีเทนเนอร์ไว้บนทิชชู่ พอทานเสร็จแล้วลืม ควรหาตลับมาไว้ใส่รีเทนเนอร์โดยเฉพาะ เพื่อป้องกันการสูญหาย
- ไม่ควรเก็บรีเทนเนอร์ไว้ในกระเป๋าเสื้อ กระเป๋ากางเกง หรือใส่ไว้โดยไม่มีตลับเพราะจะทำให้รีเทนเนอร์แตกหักได้
การดูแลรักษารีเทนเนอร์ควรทำอย่างสม่ำเสมอ เพราะถ้าหากเราไม่ทำความสะอาด แล้วเอามาใส่ รีเทนเนอร์ก็จะเป็นแหล่งสะสมชั้นดีของเชื้อโรคได้
ความถี่ของการใส่รีเทนเนอร์
เมื่อเราติดตั้งเครื่องมือจัดฟันไปได้สักระยะนึง ทันตแพทย์จะทำการตรวจดูว่าสมควรที่จะใส่รีเทนเนอร์ได้หรือยัง ลักษณะฟันที่สามารถใส่รีเทนเนอร์ได้นั้น จะต้องเรียงตัวกันสวยแล้ว เข้าที่เข้ารูปแล้ว ทันตแพทย์จึงทำการถอดการติดตั้งเครื่องมือจัดฟันออก แล้วทำรีเทนเนอร์ให้เราใส่ไว้แทนที่เหล็กจัดฟัน
หลังจัดฟันแล้วเราทุกคนจำเป็นต้องใส่รีเทนเนอร์ เพราะรีเทนเนอร์คือเครื่องมือคงสภาพฟัน ทำให้ฟันคงสภาพไว้ เหมือนตอนที่จัดเสร็จ เพื่อป้องกันการล้มของฟัน ป้องกันการเคลื่อนตัวของฟัน ซึ่งเราควรใส่ไว้จนกว่า ฟันจะเข้าที่และไม่ขยับเขยือนจึงเลิกใส่ หลายคนมักสงสัยว่า พอจัดฟันเสร็จแล้วเราต้องใส่รีเทนเนอร์นานแค่ไหน แล้วต้องใส่ไปถึงเมื่อไหร่ การใส่รีเทนเนอร์นั้นทันตแพทย์จะให้ใส่ก็ต่อเมื่อฟันที่จัดสวยเข้าที่แล้ว เพราะหลังจากเราจัดฟันจนเข้าที่ ฟันเราจะมีความอ่อนตัว เหงือกอ่อนตัว ถ้าเราไม่ใส่รีเทนเนอร์ฟันที่จัดมาก็จะเคลื่อนตัว ไม่เข้ารูป ฟันเคลื่อนเป็นต้น
ความถี่ของการใส่รีเทนเนอร์
เมื่อเราใส่รีเทนเนอร์แล้ว ทันตแพทย์มักจะบอกเสมอว่า ให้เราใส่รีเทนเนอร์ตลอดเวลาโดยจะให้ถอดแค่เฉพาะเวลารับประทานอาหาร และต้องใส่ตลอดเวลาแบบไปอย่างน้อยเป็นเวลา 2 ปี เพื่อให้ฟันปรับตัวและคงสภาพก่อน แล้วจึงค่อยใส่แค่เฉพาะตอนนอน แต่หลายคนมักไม่ค่อยใส่ใจ เพราะเห็นว่าจัดฟันแล้ว ฟันสวยแล้ว จึงละเลยที่จะใส่รีเทนเนอร์ตามคำแนะนำของทันตแพทย์ พอปล่อยไว้ฟันของเราจะมีการเคลื่อนตัวตลอดเวลา จึงทำให้ฟันเสียรูป ฟันเก ฟันล้ม แล้วเราก็ต้องกลับมาใส่เหล็กดัดฟันใหม่ ซึ่งการจัดฟันใหม่นั้นจะยากกว่า และเข้ารูปนานกว่าตอนจัดครั้งแรก และที่สำคัญค่าใช้จ่ายจะสูงกว่าด้วย
ดังนั้นเราควรปฏิบัติตามคำแนะนำของทันตแพทย์อย่างเคร่งครัด เมื่อได้ใส่รีเทนเนอร์แล้ว ก็ควรใส่อย่างสม่ำเสมอ เมื่อถึงเวลาสมควรแล้ว ทันตแพทย์จะเป็นคนบอกให้เราหยุดใส่เอง เราไม่ควรคิดเองและไม่ควรหยุดใส่เอง นอกจากนี้ หากทันตแพทย์บอกให้หยุดใส่รีเทนเนอร์ได้แล้ว เราก็สามารถใส่ได้บ้างเป็นครั้ง เพื่อคงสภาพฟันให้สวยตลอดเวลา เช่น หลังจากใส่รีเทนเนอร์ตลอดเวลามา 2 ปีเต็มแล้ว อาจจะใส่เฉพาะตอนนอน หรือใส่คืนเว้นคืนก็ได้ ต้องมีระเบียบวินัยในตัวเองนะคะ เพื่อผลลัพธ์ที่ดี ฟันที่สวยและเพื่อผลประโยชน์ของผู้จัดฟันเองนะคะ
วิธีทําความสะอาดรีเทนเนอร์เพิ่มเติม : คลินิกทันตกรรมชิดลม สกายเทรน